Premium e-journal of social science

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE HÜR İRADE PROBLEMİ: İBN ARABÎ ÖRNEĞİ
(THE PROBLEM OF FREE WİLL İN ISLAMİC THOUGHT: THE EXAMPLE OF IBN ARABI )

Author : Cumali KÖSEN    
Type :
Printing Year : 2020
Number : 7
Page : 226-238
    


Summary

İnsandan sadır olan fiiller ihtiyari ve iztirarî olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. İztirarî fiillerin insan iradesinin bir sonucu olup olmadığı noktasında herhangi bir ihtilaf yaşanmazken ihtiyari fiillerin insan iradesinin ürünü olup olmadığı sorunu üzerine yapılan tartışmalar insanlık tarihi kadar eskidir. İrade hürriyeti sorunu günümüzde de felsefe, teoloji, psikoloji hatta modern dönemlerde tıp ilminin dahi inceleme alanına girmiştir. İnsanın irade hürriyeti ve hür iradenin gereği olarak kendisinden ortaya çıkan fiillerinden kaynaklanan sorumluluğu, İslam düşünce tarihi boyunca kazâ-kader ve kulların fiilleri başlıkları altında tartışılmıştır. Bu tartışmaların yoğun yaşandığı İslam’ın ilk dönemlerinde Müslümanlar, kazâ ve kadere dair düşüncelerine göre muhtelif fırkalara ayrılmışlardır. Nazari tasavvufun en önemli simalarından biri olan İbn Arabî, insanın irade hürriyetini ilahi ilmin gayri mec’ul olan a’yanı sabiteye tabi olduğu prensibinden hareketle temellendirir



Keywords
Ibn Arabî, Kaza, Kader, Kelam, Tasavvuf, A‘yân-ı sâbite

Abstract

Human actions are divided into two parts as voluntary and compulsory. There is no question of whether the compulsory actions are the result of human will. However, the debate on the question of whether voluntary acts are the product of human will is as old as human history. The issue of free will has been included in the study of philosophy, theology, psychology, and even medicine in modern times. The free will and the responsibility of humans arising from his actions have been discussed under the titles of ka?a-qadar (destiny) and acts of humans throughout the history of Islamic thought. In the early periods of Islam, when these debates were intense, Muslims were divided into various schools according to their views on ka?a and qadar. Ibn Arabi, one of the most important figures of theoric Sufism, bases free will based on the principle that divine knowledge is connected to al-a‘yan al-sabitah



Keywords
Ibn Arabi, Ka?a, Qadar, Kalam, Ta?awwuf, al-A‘yan al-sabitah