Sahne Mekânında Anlamın İnşası: Görsel Sanatlar Bağlamında Mekânsal Kurgu, Işıklandırma ve Performansın Göstergebilimsel Analizi

Özet

Bu çalışmada, sahne sanatlarında mekânsal kurgu, performans, sahne ışıklandırması ve göstergebilim arasındaki ilişki görsel sanatlar bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı, sahne mekânının yalnızca performansın gerçekleştiği fiziksel bir alan olmadığını; görsel sanatların kompozisyon, mekânsal düzenleme, perspektif, renk ve ışık anlayışıyla ilişki içerisinde, performansçı bedeni ve ışıklandırma aracılığıyla anlam üreten göstergesel bir yapı olduğunu ortaya koymaktır. Bu doğrultuda sahne mekânı ve mekânsal kurgu, görsel sanatlar ve resimsel kompozisyon, performans ve bedensellik, sahne ışıklandırması ile tiyatro göstergebilimi kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Mekân, beden ve ışığın birbirinden bağımsız unsurlar olarak değil, görsel kompozisyonun ve performans sürecinin karşılıklı etkileşim içerisinde anlam üreten bileşenleri olduğu değerlendirilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde Robert Wilson ve Philip Glas'ın Einstein on the Beach adlı performansı örneklem olarak incelenmiş; geometrik mekânsal düzenlemeler, resimsel kompozisyon anlayışı, ışık kullanımı, performansçı bedenleri ve hareket ilişkileri göstergebilimsel açıdan değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda, sahne mekânının görsel sanatlara özgü kompozisyon ilkeleri doğrultusunda kurgulandığı ve fiziksel özelliklerinin performans sırasında ışık ve bedensel hareket aracılığıyla yeniden anlamlandırıldığı görülmüştür. Bu bağlamda çalışma, sahne sanatlarında anlam üretiminin yalnızca dramatik metin veya sözlü anlatı üzerinden değil; görsel sanatlar, mekânsal kurgu, ışık ve performansın birlikte oluşturduğu görsel ve göstergesel ilişkiler aracılığıyla da gerçekleştiğini ortaya koymaktadır.