İllüstrasyon Eğitiminde Yapay Zekâ Destekli Araştırma ve Özgün Form Üretim Süreci: “Şehir ve Doğa: Hibrit Yaratıklar” Projesi Üzerinden Bir İnceleme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17792747Anahtar Kelimeler:
grafik tasarım, illüstrasyon, illüstrasyon eğitimi, yapay zekâÖzet
Bilimsel ve sanatsal her alanda destek sağlayan yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştığı günümüzde, tasarım süreçlerindeki rolünün araştırılmasının önem kazandığı bir gerçektir. Bu amaçla Doğuş Üniversitesi, 2024-2025 Bahar Yarıyılı, Grafik Bölümü lisans eğitimi, ikinci sınıf öğrencilerinin 4. Yarıyılda almış oldukları zorunlu İllüstrasyon dersinin birinci projesi gözlemlenmiştir. Bu çalışma, bölümünün özel yetenek sınavı yerine ilk kez eşit ağırlık puan türü ile yerleşmiş olma özelliğini taşıyan öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Yaşadıkları şehir ile doğa arasındaki ilişkiyi kavramsal ve görsel olarak yorumlamaları istenen illüstrasyon dersi projesine, 30 öğrenci katılmıştır. “Şehir ve Doğa: Hibrit Yaratıklar” başlıklı proje kapsamında öğrencilerin araştırma, fikir bulma, kavramsal çerçevenin şekillendirilmesi ve form denemelerinde yapay zekâ modellerinden destek almalarına izin verilmiş ancak sonuç çalışmalarını geleneksel tekniklerle tamamlamaları istenmiştir. Toplam 5 aşamadan oluşan çalışmanın süreci ve beklentileri öğrencilere açıklanmıştır. Yapay zekâ ve geleneksel çizim tekniklerinin bir arada kullanımına yönelik bu çalışma ile hibrit bir uygula yöntemi denenmiştir. Katılımcıların sürece dair deneyim ve görüşlerini belirttikleri raporlar ve araştırmacının (öğretim üyesinin) atölye ortamında yerinde gözlemleri ile illüstrasyon eğitiminde yapay zekâ kullanımın etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçları, yapay zekânın sanatsal üretimde araç olarak değerlendirilmesi ve eğitim yöntemlerine uyarlanmasının fayda sağlayabileceğini göstermiştir.
İndirmeler
Referanslar
Adobe. (2025). Content Credentials üretken yapay zekâ eğitimi ve kullanım tercihi. https://helpx.adobe.com/tr/creative-cloud/help/cai/generative-ai-training-preferences.html
Bartlett, K. A., & Camba, J. D. (2024). Generative Artificial Intelligence in Product Design Education: Navigating Concerns of Originality and Ethics. International Journal of Interactive Multimedia and Artificial Intelligence, 8(5), 55-64. https://doi.org/10.9781/ijimai.2024.02.006
Dodson, B. (2007). Keys To Drawing with Imagination. North Light Books.
Edwards, B. (1999). The New Drawing on the Right Side of the Brain. Penguin Putnam.
Eser, A. D. (2024). Yapay zekâ ve Sanat Araç mı Amaç mı? Ütopya Yayınevi.
Fleischmann, K. (2024). Generative Artificial Intelligence in Graphic Design Education: A Student Perspective. Canadian Journal of Learning and Technology, 50(1). 1-17. https://doi.org/10.21432/cjlt28618
Göktürk, Ş. G. (2021). Tasarım Sözlüğü: Mock-up. Markut Endüstriyel Tasarım Dergisi. https://markut.net/sayi-10/mockup-nedir/
Hwang, Y., & Wu, Y. (2025). Graphic Design Education in the Era of Text-to-Image Generation: Transitioning to Contents Creator. International Journal of Art & Design Education, 44(1), 239–253. https://doi.org/10.1111/jade.12558
IBM. (2023). What are AI hallucinations?. https://www.ibm.com/think/topics/ai-hallucinations
Leavy, P. (2025). Handbook of Arts-Based Research, (2. Baskı). Guilford Publications.
Lewis, N. (2025). Teaching Illustrating in the age of Generative AI. Innovative Practice in Higher Education, 7(1).
McDevitt, M. K. (2018). Illustration Workshop. Chronicle Books.
OpenAI. (2025). Yapay zekâ araçları önerisi. https://chat.openai.com
Tarr, J., Gonzalez-Polledo, E., & Cornish, F. (2017). On liveness: using arts workshops as a research method. Qualitative Research, 1(18). 36-52. https://doi.org/10.1177/1468794117694219
Wikipedia. (2023). Blind contour drawing. https://en.wikipedia.org/wiki/Blind_contour_drawing
Görseller, “Şehir ve Doğa: Hibrit Yaratıklar” adlı 2025 yılı illüstrasyon dersi projesi kapsamında, araştırmacı ve öğrenciler tarafından ders süreci boyunca çekilmiştir. Katılımcı rızası alınmıştır.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
