Özel Gereksinimli Çocuklarla Çalışan Çocuk Gelişimcilerde Brikolaj Becerileri ile Depresyon, Anksiyete ve Stres Arasındaki İlişkinin Karşılaştırılması
Özet Görüntüleme: 53
/ 
PDF İndirme: 40
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18117795Anahtar Kelimeler:
Anksiyete, Brikolaj, Başa Çıkma Becerileri, Depresyon, StresÖzet
Özel gereksinimli çocuklarla çalışan çocuk gelişimcilerin psikolojik iyi oluşları üzerine alan yazında çalışmalar mevcut olsa da çalışmalar daha çok stres ve tükenmişlik üzerine yoğunlaşmaktadır. Başa çıkma ve olumsuz sonuçlara karşı kendini koruma üzerine alan yazında bir boşluk olduğu dikkat çekmektedir. Brikolaj becerileri ile depresyon, anksiyete, stres ile ilişkinin incelendiği araştırma alan yazına koruyucu faktör olarak bu becerilerin kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin görüş oluşturacaktır. Bu araştırmada özel gereksinimli çocuklarla çalışan çocuk gelişimcilerin brikolaj becerileri ve depresyon arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyonel desen kullanılmıştır. Çocuk gelişimcilerin brikolaj becerileri ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasındaki ilişkinin farklılaşıp farklılaşmadığı en temel araştırma sorusudur. Amaçlı örnekleme kullanılarak araştırmanın sınırlılıkları çerçevesinde özel eğitimde çalışan çocuk gelişimciler arasında çalışmaya katılmaya gönüllü 128 çocuk gelişimci araştırmaya dahil edilmiştir. Senyard ve ark. tarafından geliştirilen Öztaş ve ark. tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Brikolaj Ölçeği ile Lovibond ve Lovibond tarafından geliştirilen Sarıçam tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği araştırmanın bağımlı ölçümlerinin yapılmasında kullanılmıştır. Bulgularından birisi çocuk gelişimcilerin brikolaj aktivitelerinin ölçek ortalamasının üzerinde olmasıdır. Çalışmaya katılan çocuk gelişimcilerde hafif düzeyde depresyon, anksiyete ve stres belirtileri gözlenmektedir. Brikolaj aktiviteleri depresyon ve anksiyete ile düşük düzeyde bir ilişki gösteriyorken, stres ile orta düzeyde bir ilişki göstermektedir. Brikolaj aktivitelerinin stresle olan ilişkisi brikolajın depresyon ve anksiyete ile olan ilişkisinden önemli düzeyde daha güçlüdür.
İndirmeler
Referanslar
Alós, F. J., García, A. G., & Maldonado, M. A. (2022). Coping strategies in parents of children with disabilities: A case‐control study. Brain and Behavior, 12(8), e2701. https://doi.org/10.1002/ brb3.2701
Boujut, E., Dean, A., Grouselle, A. (2016). Comparative Study of Teachers in Regular Schools and Teachers in Specialized Schools in France, Working with Students with an Autism Spectrum Disorder: Stress, Social Support, Coping Strategies and Burnout. J Autism Dev Disord 46, 2874–2889. https://doi.org/10.1007/s10803-016-2833-2
Churchill, S.S., Villareale, N.L., Monaghan, T.A. (2010). Parents of Children with Special Health Care Needs Who have Better Coping Skills have Fewer Depressive Symptoms. Matern Child Health J 14, 47–57. https://doi.org/10.1007/s10995-008-0435-0
Cuzzocrea, F., Murdaca, A. M., Costa, S., Filippello, P., & Larcan, R. (2015). Parental stress, coping strategies and social support in families of children with a disability. Child Care in Practice, 22(1), 3–19. https://doi.org/10.1080/13575279.2015.1064357
Demšar, A., & Bakracevic, K. (2021). Depression, Anxiety, Stress, and Coping Mechanisms among Parents of Children with Autism Spectrum Disorder. International Journal of Disability, Development and Education, 70(6), 994–1007. https://doi.org/10.1080/1034912X.2021.1947474
Deneva TI, Ianakiev YP (2021) Evaluation of Anxiety, Depression, and Biological Markers in Health Professionals with Burnout. Folia Medica 63(1): 122-128. https://doi.org/10.3897/folmed.63.e55151
Eid, M., Gollwitzer, M., & Schmitt, M. (2017). Statistik und Forschungsmethoden: mit Online-Materialien.
Erturan, S., Başaran, Z., Burak, M., & Elbasan, B. (2024). The Impact of Disasters on Stress Levels of Caregivers of Children with Special Needs: A Comparative Study. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, (23), 811-831. https://doi.org/10.38079/igusabder.1331955
Gallegos, J., Langley, A., & Villegas, D. (2012). Anxiety, Depression, and Coping Skills Among Mexican School Children: A Comparison of Students With and Without Learning Disabilities: A Comparison of Students With and Without Learning Disabilities. Learning Disability Quarterly, 35(1), 54-61. https://doi.org/10.1177/0731948711428772 (Original work published 2012)
Koutsimani P, Montgomery A and Georganta K (2019). The Relationship Between Burnout, Depression, and Anxiety: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front. Psychol. 10:284. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00284
Lenzo V, Quattropani MC, Sardella A, Martino G and Bonanno GA (2021). Depression, Anxiety, and Stress Among Healthcare Workers During the COVID-19 Outbreak and Relationships With Expressive Flexibility and Context Sensitivity. Front. Psychol. 12:623033. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.623033
Lovibond, S. H., & Lovibond, P. F. (1995). Depression anxiety stress scales. Psychological Assessment.
McGarry, S., Girdler, S., McDonald, A., Valentine, J., Lee, S. L., Blair, E., & Elliott, C. (2013). Paediatric health‐care professionals: Relationships between psychological distress, resilience and coping skills. Journal of paediatrics and child health, 49(9), 725-732. https://doi.org/10.1111/jpc.12260
Özdemir, T., Karadağ, G. & Kul, S. (2022). Relationship of Gratitude and Coping Styles with Depression in Caregivers of Children with Special Needs. J Relig Health 61, 214–227. https://doi.org/10.1007/s10943-021-01389-1
Öztaş, B., Kurt, G., Gezginci, E., & Bağcivan, G. (2021). Brikolaj Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Education & Research in Nursing/Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 18(1).
Sarıçam, H. (2018). The psychometric properties of Turkish version of Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) in health control and clinical samples. Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapies and Research, 7(1), 19.
Senyard, J., Baker, T., Steffens, P., & Davidsson, P. (2014). Bricolage as a path to innovativeness for resource‐constrained new firms. Journal of Product Innovation Management, 31(2), 211-230.
Sherif Y, Azman AZF, Awang H, Mokhtar SA, Mohammadzadeh M, and Alimuddin AS. (2023). Effectiveness of life skills intervention on depression, anxiety and stress among children and adolescents: a systematic review. Malays J Med Sci. 30(3):42–59. https://doi.org/10.21315/ mjms2023.30.3.4
Taştepe, T., & Köksal Akyol, A. (2014). Hastanelerde görev yapan çocuk gelişimcilerin çalışma ortamları ile mesleklerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 29-54. https://doi.org/10.1501/Asbd_0000000045
Ulusoy, S., Cantürk, G., Çelik, Z., Mutlu, S., Cantürk Kaya, C., Terzioğlu, M., & Yavuz, K. F. (2021). Engelli çocukların bakımverenlerinde başa çıkma tutumları ve depresif belirti düzeylerinin bakım yükü ile ilişkisi. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.5455/ JCBPR.37565
Yavuz, E. C., & Gözün Kahraman, Ö. (2022). Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Çocuk Gelişimci Olmak. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(3), 811-840. https://doi.org/10.33417/tsh.979999
Yılmaz Bursa, G. (2024). Çocuk Değerlendirilmesinde Kullanılan Testler: Farklı Birimlerde Çalışan Çocuk Gelişimcilerin Görüşlerinin İncelenmesi. Firat University Journal of Social Sciences, 34(2), 603-619. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1389914
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
