Süleymânnâme 49.Ciltte Yer Alan Bazı Arkaik Kelimeler Üzerine Bir İnceleme

Özet

Dil tarihsel süreç içerinde çeşitli nedenlere bağlı olarak bir takım değişmelere uğrar. Geniş bir coğrafyada konuşulan ve varlığını sürdüren Türkçeninde böyle bir değişikliğe uğraması son derece doğaldır. Sözü edilen bu değişim sırasında dil bazı özelliklerini korur ve sonraki dönemlere aktarır. Bu korunan ve sonraki dönemlere aktarılan kelimeler arkaik veya eskicil öğe olarak adlandırılırlar. Bu arkaik özelliklerin tespit edilmesi için Türk Dilinin çeşitli dönemlerinde yazılmış eserler birçok araştırmacı tarafından incelenmesi yapılmış ve günümüzde de yapılmaya devam edilmektedir. Bu eserlerden biride Süleymânnâmedir. Süleymânnâme veya Süleymân-nâme-i Kebir Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden biridir. 16. yüzyüılın başlarında Firdevsî-i Rûmî tarafından kaleme alınan, manzum ve mensur karışık olarak yazılan ve  81 cilten oluşan oldukça hacimli bir eserdir. Eserde astronomi ,tıp, felsefe, din, tarih gibi birçok konudan bilgiler yer almaktadır. Çalışmamızda bu ciltlerden 49. ciltte yer alan arkaik kelimelerin bazıları incelenmiştir. Süleymânnâmenin 49. cildinin biri  İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi H.1532 diğeri Macaristan Bilimler Akakdemisi Kütüphanesi Törük F 5-F 10 da olmak üzere iki nüshası vardır. Çalışmamızda Topkapı Sarayı Müzesinde bulunan nüsha esas alınmış ve arkaik özellik gösterdiği tespit edilen 22 kelimenin incelemesi yapılmıştır.Söz konusu kelimeler alfabetik sıraya dizilerek Eski Türkçeden itibaren Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Çağatay Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi ve Türkiye Türkçesi Ağızlarında kullanımlarının şekil ve anlam açısından gösterilmeye çalışılmıştır.