Kültürel Süreklilik ve Mimari Sadelik: Kurtoğlu Köyü’nde(Sivas/Ulaş) Üç Köy Odası
Özet Görüntüleme: 46
/ 
PDF İndirme: 18
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17792855Anahtar Kelimeler:
Sivas, Kurtoğlu Köyü, Köy Odası, Sivil MimarlıkÖzet
Kırsal yerleşim alanlarında sivil yaşamın biçimlenmesinde önemli bir yere sahip olan köy odaları, mimari sadelikleri ile birlikte toplumsal işlevleri ve tarihe tanıklıklarıyla dikkat çeken yapılardır. Bu çalışmada, Sivas ili Ulaş ilçesine bağlı Kurtoğlu Köyü’nde tespit edilen üç köy odası; 1894, 1895 ve 1922 tarihli olmalarıyla birlikte geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemine ait sivil mimarinin yerel örnekleri olarak ele alınmaktadır. Yapılar, ilk bakışta süslemeden uzak, yalın formlarıyla öne çıksalar da yerleşim geçmişi ve yerel inşa pratikleri açısından çok katmanlı bir anlatının temsilcileridir.
Kurtoğlu Köyü, 19. yüzyılın son çeyreğinde yaşanan göç hareketlerinin (93 Harbi) ardından Karapapak Türkleri’nin yerleşim alanı olarak şekillenmiş, bu süreçte yeni düzenin mimari yansımalarını üretmiştir. Köy odalarının bu bağlamda yalnızca fiziksel yapılar olarak değil, aynı zamanda bir sosyo-kültürel hafıza mekânı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
İndirmeler
Referanslar
Asatekin, N. G., & Eyüpgiller, K. K. (2012). Anadolu’da geleneksel konut ve mekân organizasyonu. Ankara: ODTÜ Yayınları.
Bağbaşı, T. (2024). Yozgat Esenli Köyü köy odalarının sanatsal ve sosyo-kültürel işlevleriyle incelenmesi. 26. Orta Çağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Kitabı (ss. 1781–1812). Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.
Bektaş, C. (1996). Türk evi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Çiftçi, Ö. (2015). Karapapak Türklerinin tarihi, gelenek ve görenekleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
Eldem, S. H. (1954). Türk evi plan tipleri. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
Gündoğan Baldık, E. (2024). SivasUlaş-Acıyurt Köy Odaları. Palmet Dergisi, 5, 54-72.
Gürsoy, E. (2021). Türk halk mimarisi örneklerinden Kütahya/Gediz köy odaları. Folklor/Edebiyat, 27(107), 721–747.
Kafesoğlu, İ. (1984). Türk milli kültürü. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
Kara, A. (2024). 93 Harbi sonrasında Anadolu’nun demografik yapısına etki eden göçler. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 89–102.
Karaoğlu, E. G. (2020). Ağrı Karapapak/Terekeme Türkleri göç anlatıları. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 21–49.
Karpuz, H. (2001). Konya’da halk mimarisi. Erdem, 13(38), 223–236.
Kemaloğlu, M. (2012). Terekeme-Karapapak Türkleri yerleşim alanları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 1(3), 55–81.
Kemikli, S. B. (2024). Mihrali Bey Konağı. İSTEM, 44, 391–414.
Kuban, D. (1995). Türk hayatlı evi. İstanbul: YEM Yayınları.
Salihoğlu, E. F. (2024). Göç dalgalarının kentlerde mimari ve kültürel etkileri. In Mimarlık çalışmaları (ss. 127–138). Afyonkarahisar: Yaz Yayınevi.
Sağıroğlu Arslan, A. (2024). Türk halk mimarisinin eril mekânları: “Kayseri köy odalarından örnekler”. 26. Orta Çağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Kitabı, 45–86.
Sevindik, A. (2018). Köy odalarından hareketle bir Orta Anadolu köyünün halk hukuku algısı. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39, 27–48.
Yazar, T., & Çelemoğlu, Ş. (2023). Sivas Eskiapardı Mehmet Güler Köy Odası ve bezemeleri. In Prof. Dr. Bozkurt Ersoy Armağanı (ss. 605–620).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
