Pınar Kür’ün Asılacak Kadın Romanının Greimas’ın Eyleyensel Modeli Çerçevesinde İncelenmesi

Özet

Bu çalışma, Pınar Kür’ün Asılacak Kadın adlı romanını Greimas’ın eyleyensel modeli bağlamında incelemektedir. Eyleyensel modelde, özne, nesne, alıcı, gönderici, yardımcı ve engelleyici olmak üzere altı unsur vardır.

Analiz, romanın merkezindeki Melek karakteri üzerinden anlatının derin yapısını, özneleşme sürecini, toplumsal ve bireysel baskı mekanizmalarını ve hukuk-birey-toplum üçgeninde kurulan dinamikleri ortaya çıkarmayı amaçlar.

Çalışma yapısalcı bir çerçevede, romanın çok sesli anlatımını, karakterlerin bilgi konumlarını ve güç ilişkilerini betimlemekte; toplumsal cinsiyet bağlamında kadın öznenin sınırlandırılma biçimlerini irdelemektedir. Yapısalcı anlatı çözümlemesi, romanın yüzey yapısında bir cinayet ve yargılama hikâyesi sunarken, derin yapıda ataerkil toplum yapısının kadın kimliği üzerindeki baskıcı mekanizmalarını görünür kıldığını ortaya koymaktadır.

Greimas’ın altı eyleyenli şeması, romanın derin yapısındaki ilişkileri çözümlemek için kullanılmış; karakterler, kurumlar ve toplumsal normlar arasındaki dinamiklerin anlatısal işlevleri ortaya konmuştur.

Bulgular, romanda öznenin sistemli biçimde güçsüzleştirildiğini, ataerkil yapının aktan düzeyinde baskın olduğunu ve anlamın toplumsal cinsiyet ekseninde kurulduğunu göstermektedir.

Çalışmada ayrıca Türkiye’de kadın yazını, feminist eleştiri gelenekleri ve yapısalcı anlatıbilim üzerine Türkçe kaynaklardan yararlanılmıştır.