Doğal Afet Yönetiminde Örgütsel Çevikliğin Rolü: Yönetim ve Organizasyon Perspektifinden Kavramsal Bir Değerlendirme

Özet

Doğal afetlerin sıklığı ve yıkıcılığı, afet yönetimini yalnızca teknik ve operasyonel bir alan olmaktan çıkararak, örgütsel kapasite ve yönetsel yetkinliklerin belirleyici olduğu çok boyutlu bir yönetim süreci hâline getirmiştir. Bu çalışma, örgütsel çeviklik kavramını doğal afet yönetimi bağlamında ele alarak, yönetim ve organizasyon literatürüne kavramsal bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, örgütsel çevikliğin belirsizlik, karmaşıklık ve zaman baskısının yüksek olduğu afet ortamlarında kamu kurumları ve diğer paydaşların müdahale, koordinasyon ve iyileştirme kapasitesi üzerindeki etkisi tartışılmaktadır.

Araştırma, son on–on beş yıl içerisinde meydana gelen doğal afet deneyimlerini, özellikle Türkiye’de yaşanan büyük ölçekli afetler bağlamında ele almakta; örgütsel çevikliğin afet yönetiminin önleme, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarındaki rolünü literatür temelli bir yaklaşımla incelemektedir. Bu doğrultuda çalışma, yalnızca ampirik bulgulara değil, ulusal ve uluslararası akademik literatürde yer alan kuramsal tartışmalara dayalı bir derleme ve değerlendirme niteliği taşımaktadır.

Elde edilen bulgular, örgütsel çevikliğin afet yönetiminde karar alma hızını artırdığını, kurumlar arası koordinasyonu güçlendirdiğini ve kurumsal öğrenme ile dirençlilik kapasitesini desteklediğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, afet yönetiminde etkinliğin artırılabilmesi için kamu kurumlarında çevik örgütsel yapıların geliştirilmesi, esnek yetki devri mekanizmalarının oluşturulması ve kurumsal öğrenmeyi destekleyen yönetsel yaklaşımların benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.