Görme Engelli Bireylerde Hayatın Anlamı İle İlişkili Olan Faktörler


Özet Görüntüleme: 98 / PDF İndirme: 44

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18118294

Anahtar Kelimeler:

Engellilik, Görme engelli birey, Anlam, Hayatın Anlamı, Sosyo-demografik faktörler, Öznel dindarlık

Özet

Hayat, anlamlı olduğu sürece yaşanmaya değerdir. Engellilik, bireyin kendine ve yaşamına bakışını derinden etkileyen bir durumdur. Bu araştırma, görme engelli bireylerde hayatta anlam bulmayı etkileyen unsurların incelenmesini konu edinmektedir. Araştırmanın temel amacı, görme engelli bireylerde hayatın anlamıyla ilişkili olan sosyo-demografik ve kişisel özellikleri belirlemektir. Esasen görme engelli bireylerde hayatta anlam bulmayla ilişkili olan faktörlerin tespit edilebilmesi, bu bireylere uygulanacak destek mekanizmalarının geliştirilmesine de katkı sağlayacaktır. Tarama yöntemiyle gerçekleştirilen ve nicel tarzdaki bu araştırmaya 412 görme engelli birey gönüllü olarak katılmış olup, uç değer temizliği yapıldıktan sonra 390 katılımcıdan elde edilen ham veriler analiz edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu” ve “Hayatın Anlamı ve Amacı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada görme engelli bireylerin hayatta anlam bulma düzeylerinde, yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, sosyoekonomik durum, kişisel memnuniyet durumu, anlamlı bir hayat yaşama durumu, öznel dindarlık algısı ve öznel aile dindarlığı faktörlerine göre istatiksel olarak anlamlı farklılıklar/ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bilhassa dindarlığın görme engelli bireylerin hayata bakışı ve hayatta anlam bulabilmeleriyle ilişkili bir faktör olduğu görülmüştür.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Yazar Biyografileri

Ayşe Büşra Baykal, Independent Research

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi

Nurten Kımter, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı,Din Psikolojisi Bilim Dalı Prof. Dr.

Referanslar

Akgül, Ö. (2014). Hayatı Anlamlandırmada İnancın ve Kişisel Değerlerin Rolü (Ruh Sağlığı Çalışanları ve Öğrencileri Örneği). [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Akıncı, A. (2005). “Hayata anlam vermede dinî değerlerin ve din öğretiminin rolü”. Değerler Eğitimi Dergisi, 3 (9), 7–24.

Aksoy, E. (2019). Yetişkinlik Döneminde Hayatı Anlamlandırma ve Dindarlık İlişkisi (Gaziantep Örneğinde). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Alp, H. (2019). Engellilerin Ulaşılabilirlikleri Üzerine Memnuniyet Araştırması: Kocaeli İli Örneği. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Arda, Ş. (2011). Kanser Hastalarında Yaşamda Anlamın İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Ardelt, M. and Koenig S. C. (2007). “The importance of religious orientation and purpose in life for dying well: evidence from three case studies”. Journal of Religion, Spiritually and Aging, 19 (4), 61-79.

Aydın, C. (2015). İnsanın Anlam Arayışı ile Yeni Çağ İnanışları Arasındaki İlişki. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Aydın, C., Kaya, M. ve Peker, H. (2015). “Hayatın anlam ve amacı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 38, 39–55.

Aydın, C. (2017). “Üniversite öğrencilerinin dinî tutum ile hayattaki anlam düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, (6) 2, 83-108.

Aydıner, B. B. (2011). Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Amaçlarının Alt Boyutlarının, Genel Öz-Yeterlik, Yaşam Doyumu ve Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Bahadır, A. (1999). Hayatın Anlam Kazanmasında Psiko-Sosyal Faktörler ve Din. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Bahadır, A. (2018). İnsanın anlam arayışı ve din. İnsan Yayınları: İstanbul.

Bahçekapılı, S. S. (2019). Görme Yetersizliği Olan Bireyler ve Dinî Başa Çıkma. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Becan, İ. (2017). 7-14 Yaş Arası Zihinsel Engelli ve Görme Engelli Çocuğa Sahip Olan Ebeveynlerin Umutsuzluk Düzeyleri ile Anksiyete Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Bilgin, B. B. (2022). “Görme engelli yetişkin bireylerin sosyal destek algıları, gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi”. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 3 (2), 184-203.

Bulut, M. B. ve Kuşat, A. (2018). “Ölüm kaygısı ile benlik saygısı, dinî dünya görüşleri ve hayatın amacı arasındaki ilişkilerin incelenmesi”. Bilimname, 35 (1), 145–173. https://doi.org/10.28949/ bilimname.381964

Burcu, E. (2015). “Türkiye’de yeni bir alan: Engellilik sosyolojisi ve gelişimi”. Sosyoloji Konferansları, 52 (2), 319-341.

Cengiz Deniz, H. (2018). Isparta İlindeki Görme Engelli Bireylerde Yaşam Amacı Oluşturma, Yaşamda Anlam Bulma ve Umut Düzeylerinin Belirlenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Çakmak, A. (2018). Lise Öğrencilerinde DKAB Eğitimi ile Hayatı Anlamlandırma Arasında Dindarlık ve Sorumluluğun Aracılık Rolünün İncelenmesi. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Çamur, Z. (2014). Yaşamda Anlam ve Dindarlık İlişkisi (Geç Ergenlik Dönemi). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Çolak, V. ve Yiğit, Y. (2023). “Ortaöğretim öğrencilerinin hayatın anlamına yönelik tutumları: Anadolu İmam Hatip Lisesi ve diğer lise öğrencileri arasında bir karşılaştırma (Erzurum ili örneği)”. Marifetname, 10 (1), 253–290.

Demirbaş, N. (2010). Yaşamda Anlam ve Yılmazlık İlişkisi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Enç, M. (1972). Görme özürlüler: Gelişim, uyum ve eğitimleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.

Engelsiz Yaşama Derneği. (t.y.). Kör ve az gören ayrımı. Engelsiz Yaşama Derneği. https://ey-der.com/az-gorenler/kor-ve-az-goren-ayrimi/

Ergüden, A. D. (2008). Sosyal Dışlanma Açısından Bedensel Engelli Bireylerin Yaşantılarının İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Eyüpoğlu, F. (2023). Sosyal Model Bağlamında Türkiye’de Engellilik (Farkındalık ve Erişilebilirlik). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Frankl, E. V. (2022). İnsanın anlam arayışı. Ö. Yılmaz (çev.). Okyanus Yayıncılık.

Hedberg, P. (2010). Purpose in life among very old people. Doctoral dissertation. Umeå University, Medical Dissertations, New Series No. 1384. https://umu.diva-portal.org/

Işık, H. (2013). “Engellilik sorununa kelami bir yaklaşım”. Ekev Akademi Dergisi, 17, 57-70.

Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.

Kıraç, F. (2013). “Üniversite öğrencilerinde dindarlık eğilimi ve anlam duygusu”. Mukaddime, 7, 165-177.

Kucur, F. ve Demirdöven, M. (2021). “Görme engelli bireylerin engellilik deneyimleri üzerine bir değerlendirme”. Sosyal Çalışma Dergisi, 5 (2), 55–70.

Kula, M. N., Sel, S., Düzgüner, S. ve Ayten, A. (2020). Engellilere Yönelik Manevî Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

Kurt, A. (2009). “Dindarlığı etkileyen faktörler”. T.C. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18 (2), 1-26.

Okur, N. ve Erbil Erdugan, F. (2010). “Sosyal haklar ve özürlüler: Özürlülük modelleri bağlamında tarihsel bir değerlendirme”. içinde Sosyal Haklar Ulusal Sempozyumu II Bildiriler (ss. 245-263). Petrol-İş Yayını.

Oliver, M. (1996). “Understanding disability: From theory to practice”. The Journal of Sociology and Social Welfare, 23 (3), 24. https://doi.org/10.15453/0191-5096.2372

Oliver, M. (2004). “The Social Model in Action: if I had a hammer”. C. Barnes and G. Mercer (Eds.), In Implementing the Social Model of Disability: Theory and Research (pp. 18-31). The Disability Press: Leeds.

Özgür, İ. (2015). Engelli çocuklar ve eğitimi: Özel eğitim. Karahan Kitabevi.

Öztürk, A. H. (2018). Varoluşçu Bakışa Göre Hayatın Anlamı ve Amacının Depresyon ve Umutsuzlukla İlişkisi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Selimoğlu Gürel, Ö. (2017). “Görme Yetersizliği Olan Bireylerin Gelişim Özellikleri”. H. Gürgür ve P. Şafak (Eds.). içinde İşitme ve Görme Yetersizliği. (ss. 1-28). Pegem Akademi.

Sezer, S. (2010). “Birlikte yaşamak: Gönüllülük mü, Zorunluluk mu, Dayatma mı?”. İ. Serin (ed.). içinde Özgürlük, Eşitlik ve Kardeşlik. (ss. 253-273). Asa Kitabevi Yayınları.

Soylu, C. (2016). Orta Yetişkinlikte Benlik Saygısı, Hayatın Anlamı ve Psikososyal Uyum Arasındaki İlişkiler: Meme Kanseri Hasta Örneklemi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Soylu, C. ve Uçanok, Z. (2023). “Meaning in life as a mediator of associations between self-esteem and psychological adjustment among middle-aged women with breast cancer”. Psikoloji Çalışmaları- Studies in Psychology, 43 (1), 93–115. https://doi.org/10.26650/SP2022-1057478

Steger, M. F. and Frazier, P. A. (2005). “Meaning in life: One link in the chain from religiousness to well-being”. Journal of Counseling Psychology, 52 (4), 574–582. https://doi.org/10.1037/0022-0167.52.4.574

Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S. and Kaler, M. (2006). “The meaning in life questionnaire: Assessing the presence of and search for meaning in life”. Journal of Counseling Psychology, 53 (1), 80–93. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.1.80

Sucuoğlu, B., Diken, İ. H., Demir, Ş., Ünlü, E. ve Şen, A. (2010). Özel eğitim terimler sözlüğü. Maya Akademi.

Şahin, S. (2018). Yaşam Deneyimlerinin Yetişkinlerdeki Benlik Saygısı, Psikolojik Sağlamlık ve Hayata Verilen Anlam ile İlişkisi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Şenocak, G. (2021). Sonradan Görme Engellilik Deneyimine Sahip Bireylerin Psikososyal Yaşam Süreçlerinin Ekolojik Yaklaşım Çerçevesinde İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Tanrıverdi, A. ve Ulu, M. (2018). “Lise öğrencilerinde hayatın anlam ve amacı ile değer yönelimleri arasındaki ilişki”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18 (2), 119-138.

Tarhan, S. (2020). Yaşamda Anlam, Hayat Memnuniyeti, Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma (Lise Öğrencileri Örneklemi). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Taş, İ. (2011). Öğretmenlerde Yaşamın Anlamı, Yaşam Doyumu, Sosyal Karşılaştırma ve İç-Dış Kontrol Odağının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Tiliouine, H. and Belgoumidi, A. (2009). “An exploratory study of religiosity, meaning in life and subjective welbeing in muslim students from algeria”. Applied Research Quality Life, 4, 109-127.

Tokat, L. (2014). Anlam Sorunu. Elis Yayınları.

Uluocak, Ş. ve Aslan, C. (2012). Toplum ve Engelliler. Çanakkale Kitaplığı.

Yıldırım Usta, E. (2018). Hayatın Anlam Algısı ve Psikolojik Dayanıklılık Düzeyi Arasındaki İlişkinin Analizi (İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, Resmî Liselerde Görev Yapan Öğretmenler Örneği). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Yüksel, R. (2012). “Genç yetişkinlerde yaşamın anlamı”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2 (2), 79-89.

İndir

Yayınlanmış

2025-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

Baykal, A. B., & Kımter, N. (2025). Görme Engelli Bireylerde Hayatın Anlamı İle İlişkili Olan Faktörler. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 9(61), 1651–1667. https://doi.org/10.5281/zenodo.18118294