Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Bilim ve Bilimsel Araştırma Kavramlarına İlişkin Algılarının Metaforlar Aracılığıyla İncelenmesi
Özet Görüntüleme: 15
/ 
PDF İndirme: 10
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18157968Anahtar Kelimeler:
Bilim, Bilimsel araştırma, Meslek yüksekokulu, Metafor, Nitel araştırmaÖzet
Zihnin temel mekanizmasını oluşturan metaforlar eğitimsel düşüncenin oluşmasında kritik rollere sahiptir. Bu araştırmanın amacı, meslek yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin bilim ve bilimsel araştırma kavramlarına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla incelemektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet üniversitesine bağlı meslek yüksekokulunda öğrenim gören toplam 98 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, katılımcılara yöneltilen “Bilim … gibidir; çünkü …” ve “Bilimsel araştırma … gibidir; çünkü …” ifadelerini içeren açık uçlu metafor formu aracılığıyla toplanmıştır. Metafor–gerekçe uyumu bulunmayan, anlamsal bütünlük göstermeyen ve eksik yanıtlar analiz dışı bırakılmış; bu eleme süreci sonucunda toplam 201 geçerli metafor ifadesi üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin bilim kavramını 21, bilimsel araştırma kavramını ise 24 farklı metaforla ifade ettiklerini göstermektedir. Bilime ilişkin metaforlar ağırlıklı olarak aydınlatıcı, sürekli değişen, sonsuz ve yaşamsal bir yapı temaları etrafında toplanırken; bilimsel araştırmaya ilişkin metaforların aşamalı ilerleme, keşif, yapılandırma ve emek gerektiren bir süreç olarak algılandığı belirlenmiştir. Ayrıca, bilimsel araştırma yöntemleri dersi alan öğrencilerin, bilimi ve bilimsel araştırmayı daha çok bilişsel, yapısal ve yöntemsel boyutlar üzerinden tanımladıkları; dersi almayan öğrencilerin ise bu kavramlara daha çok duygusal ve estetik anlamlar yükledikleri görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, meslek yüksekokulu öğrencilerinin bilim ve bilimsel araştırma kavramlarını çoğunlukla olumlu metaforlar aracılığıyla anlamlandırdıklarını; ancak bu algıların öğrencilerin bilimsel araştırma eğitimi deneyimlerine bağlı olarak farklılaştığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, meslek yüksekokullarında bilimsel düşünme ve araştırma kültürünün güçlendirilmesine yönelik eğitimsel düzenlemeler için önemli ipuçları sunmaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Ambrose, D. (1998). Comprehensiveness of conceptual foundations for gifted education: A world-view analysis. Journal for the Education of the Gifted, 21, 452–470. doi:10.1177/016235329802100406
Aydoğdu, B., & Öztürk, N. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimsel araştırma ve bilim insanına yönelik metaforik algıları. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (International Journal of New Approaches in Social Studies), 5(1), 256–277.
Guilherme, A., & Souza de Freitas, A. L. (2018). Discussing education by means of metaphors. Educational Philosophy and Theory, 50(10), 947-956.
Gündoğdu, A. B., & Vural, Ö. F. (2025). Middle school students’ metaphorical perceptions of the concepts of science education and science. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 9(1), 47–65.
Kalaycı, S. (2018). İlkokul öğrencilerinin “bilim” ve “fen bilimleri dersi” kavramlarına yönelik algılarının metafor yoluyla belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 1–21.
Koyunlu Ünlü, Z., & Dökme, İ. (2018). Middle school students’ metaphors of scientific inquiry. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (Inonu University Journal of the Faculty of Education), 19(1), 276–286. https://doi.org/10.17679/inuefd.310611
Meier, B. P., Scholer, A. A., & Fincher-Kiefer, R. (2014). Conceptual metaphor theory and person perception. In M. Landau, M. D. Robinson, & B. P. Meier (Eds.), The power of metaphor: Examining its influence on social life (pp. 43–64). Washington, DC: American Psychological Association. Retrieved from http://content.apa.org/books/14278-003.
Musolff, A., & Zinken, J. (Eds.). (2009). Metaphor and discourse. Basingstoke, England: Palgrave Macmillan. Retrieved from http://www.palgraveconnect.com/doifinder/10.1057/9780230594647
Semiz, T., & Tunç Şahin, C. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimsel araştırma ve bilim insanına yönelik metaforik algıları. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 256–277.
Sfard, A. (1998, March). On two metaphors for learning and the dangers of choosing just one. Educational Researcher, 27, 4–13.10.3102/0013189X027002004
Şahin, M. (2025). Okul öncesi öğretmen adaylarının bilim ve bilim insanı kavramlarına ilişkin metaforik algısı. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(42), 207–231.
Taşdemir, M., & Taşdemir, F. (2016). Öğretmen adaylarının bilimsel araştırma kavramına yükledikleri metaforlar. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(1), 419–438.
Yıldız, S., & Gizir, S. (2018). Öğretim üyelerinin üniversite, akademisyenlik ve bilimsel araştırma kavramlarına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. International Journal of Social and Educational Sciences, 5(9), 1–21. https://doi.org/10.20860/ijoses.351611
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
