Joaquin Rodrigo, “Fantasia Para un Gentilhombre” Geleneğe Bağlı Kalıp Özgün ve Modern Bir Eser Yaratılabilir mi?

Özet

Joaquin Rodrigo gitar ve orkestra için “Fantasia para un Gentilhombre” adlı eserini yazarken Barok dönem İspanyol besteci Gaspar Sanz’ın altı gitar eserini kaynak olarak kullanmıştır. Rodrigo, her ne kadar 20.yy bestecisi olarak tanınsa da, yazdığı eserlerde daima köklerine bağlılığını göstermiştir. Bu eser en belirgin örneklerden birisidir. Çalışmanın amacı, çağdaş bir bestecinin geleneksel ve küçük boyutlu müzik eserlerinden yola çıkarak, büyük boyutlu bir eser meydana getirirken nasıl bir yol izlediğinin araştırılmasıdır. Eserin formuna bakıldığında bir konçerto gibi düşünülebilir. Son bölümde gitarın bir kadansının bulunması da bizi bu yöne götürür. Bu bakımdan gitar ve orkestra için yazılmış bir “suite concertante” formu demek daha doğru olabilir.

Rodrigo’nun kaynak olarak kullandığı eserler, solo Barok gitar için yazılmış ve küçük form yapısına sahiptirler. Besteci bu eserlerden yola çıkarken, bir solo gitar ve nefesli sazları da içeren bir oda orkestrasını düşünerek boyutu büyütmüştür. Aslında eserin bütününe bakıldığında, form olarak ta kullanılan kaynak eserlerin büyüdüğü görülmektedir. Eserlerin işlenişi esnasında bazen aslına sadık kalınmış, bazen de bestecinin yeni cümleleri yer almıştır. Karşılaştırma yapılırken kritik noktalar baz alınmış ve değişiklikler irdelenmiştir. Rodrigo’nun kaynak olarak Sanz’ın orijinal el yazmalarını mı, yoksa modern gitar uyarlamalarını mı kullandığı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Bu yüzden bu çalışmada kaynak olarak, en son yapılmış modern gitar uyarlamaları kullanılmıştır. Ancak bunun yanı sıra Sanz’ın el yazmalarının kopyaları da incelenmiştir.