Ekonomik ve Demokratik Dönüşümlerin Devlet Çözülüşüne Etkisi: Atina Şehir Devleti ve Roma Devleti ile Yakın Çağ Ulus Devletlerinin Mukayesesi
Özet Görüntüleme: 61
/ 
PDF İndirme: 102
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18820047Anahtar Kelimeler:
Kandaş Toplum, Uygar Toplum, Devlet, Toplumsal Yaşam, Ekonomi, DemokrasiÖzet
İnsanlar yaklaşık M.Ö 10.000 yıllarında tarımı keşfetmelerinin sonucunda “Neolitik Çağ” dönemi başlamıştır. Tarımın keşfedilmesi ile toprak değer kazanmış ve toplumlarda toprak ile mülkiyet kavramı özdeşleşmiştir. Böylelikle, toplum yapısı kandaş toplumdan uygar topluma doğru evrilme sürecine girmiştir. Ayrıca, tarımın keşfedilmesi toplumlar arasında mücadelelerin de başlangıcına sebebiyet vermiştir. Devlet olarak adlandırılan yapı, tıpkı insanlar gibi doğarlar, yaşarlar ve ölürler. Orta Çağ (M.S 475- M.S 1453) olarak isimlendirilen zaman diliminde uygar toplumların ömürlerinin, Yakın Çağ (M.S 1789-günümüz) olarak isimlendirilen döneme kıyasla daha uzun oldukları bilinmektedir. Peki bunun nedeni nedir? Bir başka deyişle, İlk Çağ ve Orta Çağ’da hüküm süren devletlerin ömürlerinin Yakın Çağ döneminde var olan devletlere nazaran ömürlerinin uzun olmasına etki eden faktörler nelerdir? Bu faktörler; devlet yönetiminde demokratik bir yönetim biçiminin varlığı ve ekonomik varlıkların halka adil bir şekilde dağıtımıdır. Bu çalışmanın amacı; tarihsel süreç içerisinde toplumların kandaş toplumdan uygar topluma geçiş aşamaları, devlet olarak ifade edilen yapının ortaya çıkışında etkili olan faktörler ile demokrasi ve ekonomik varlıkların halka adil bir şekilde dağıtılması faktörlerinin İlk Çağ ve Orta Çağ döneminde uzun yıllar varlığını sürdürmüş olan Atina şehir devleti ve Roma devleti örneklerinin, Yakın Çağ döneminde belirli bir süre hüküm süren Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, Yugoslavya devleti ve Afganistan devleti gibi devletlere nazaran ömürlerinin uzun olmasına olan etkisi mukayeseli bir şekilde incelenmesidir.
İndirmeler
Referanslar
Ağaoğulları, M. A. (2013). Kent Devletinden İmparatorluğa (7. Baskı). Ankara: İmge Kitabevi.
Aktan, C. C. & Fettahoğlu Hallier, M. (2021). Antik Atina’da Demokrasi: Kurucular ve Temel Kurumlar. Gorgon E-Dergisi, 5, 5–27.
Altay, S. (2021). İbni Haldun’da Umran, Ahlak ve Dindarlık İlişkisi. (Ed.: M. Okumuşlar, O. Z. Çiftçi & S. Bayrakçı). Olağandışı Dönemlerde Ahlak ve Vicdan Ekseninde Değişim, Süreklilik ve Sürdürülebilirlik içinde (s. 402–421). Konya: Türkiye İmam Hatipliler Vakfı Yayınları.
Altunbeğ Turgut, C. (2019). Roma Dönemi Şehircilik Anlayışı. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 17(26), 273–302.
Arslan, A. (1997). İbn-i Haldun (2. Baskı). Ankara: Vadi Yayınları.
Ateş, H. & Ünal, S. (2004). Devletin Doğduğu Yer: Antik Çağ Ortadoğusu’nda İdari Hayat. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 21–43.
Barman, N. (2016). Cumhuriyetten İmparatorluğa Geçiş Sürecinde Roma’da Yaşanan Siyasi ve İdari Yapıdaki Değişim ve Dönüşümler. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(2), 884–895.
Baş, B. (2022). İbn Haldun’a Göre Toplumların Karakteristik Özellikleri. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi, 2(2), 376–402.
Başaran, A. (2017). Sınıf Kavramının Kökeni ve Politik Ekonomik Bir Mukayese. Politik Ekonomik Kuram, 1(1), 214–237.
Batur, B. (2021). İbn Haldun’un Asabiyeti: Bir Kavramın Sosyolojik İzdüşümleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 46, 152–161.
Baysal Kar, B. (2023). Özel Mülkiyetin Yasal Teorisi. Liberal Düşünce Dergisi, 111, 39–42.
Bingöl, Ş. & Meçik, O. (2021). Yeni Kapitalizm ve Türkiye’de Tarım Sektörünün Dönüşümü. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 586–605.
Bozkurt, K. (2018). Suriye İç Savaşı: Savaşın Yarattığı Mültecilik Akınının Türkiye ve Avrupa Birliği’ne Yansımaları. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 1(1), 57–70.
Çalışkan Akçetin, N. (2017). İbn-i Haldun’un Tarih, Devlet ve Toplum Anlayışının Günümüz Açısından Değerlendirilmesi. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 353–375.
Çapan, F. & Güvenç, B. (2017). Kavimler Göçü ve Batı Roma İmparatorluğu’nun Çöküşü. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(18), 629–640.
Çevik, C. C. (2020). Machiavelli’nin Romulus’u. MESOS Disiplinlerarası Ortaçağ Çalışmaları Dergisi, 2, 1–17.
Demir, F. (2015). Anayasa Hukuku Dersleri (Genel Hükümler ve Türk Anayasa Hukuku) (9. Baskı). İzmir: Birleşik Matbaa.
Demir O, Çağlar Gültekin G & Uzundumlu S (2023). Türkiye Ekonomisinde Tarımın Yeri ve Önemi. Palandöken Hayvan Bilimleri Teknoloji ve Ekonomi Dergisi 2(2), s. 62–69.
Ekici, S. (2015). Hayek’te Özgürlük Demokrasi İlişkisi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 6(2), 84–103.
Evren, M. (2022). Jean Jacques Rousseau’da İnsan Doğasına İlişkin İyimser Çözümlemeler. Temaşa Felsefe Dergisi, 17, 78–91.
Göze, A. F. (2017). Siyasal düşünceler ve yönetimler (17. bs.). Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
Gözler, K. (2018). Anayasa Hukukunun Genel Esasları (10. Baskı). Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Haldun, İbn. (1989). Mukaddime (Cilt I, Çev. Z. K. Ugan). İstanbul: MEB Yayınları.
Haldun, İbn. (2005). Mukaddime (Çev. S. Uludağ, 4. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
Hassan, Ü. (2010). İbn Haldun Metodu ve Siyaset Teorisi. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
İplilikçioğlu, B. (2007). Hellen ve Roma Tarihinin Ana Hatları. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Kahraman, S. (2023). Teoride ve Pratikte Totaliter Rejimlerin Karakteristiği. The Academic Elegance, 10(22), 29–61.
Karadeniz Çelebican, Ö. (2013). Roma Hukuku (16. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.
Kışlalı, A. T. (1984). Eski Yunan’da Demokrasi ve Demokratik Düşünce. Amme İdaresi Dergisi, 17(1), 63–77.
Küçük, E. (2017). Eski Roma’da Cumhuriyet Dönemi Halk Meclisleri ve Yasa Yapım Süreçleri. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(1), 199–214.
Morgan, L. H. (1986). Eski Toplum (Cilt I, Çev. Ü. Oskay). İstanbul: Payel Yayınları.
Özdöl, S. (2011). Çanak Çömleksiz Neolitik Çağda Güneydoğu Anadolu’da Din ve Sosyal Yapı. Tarih İncelemeleri Dergisi, 26(1), 173-199.
Polat, S. & Polat, S. A. (2016). Bedevi Ümrandan Hazeri Ümrana Geçiş. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12, 572–583.
Sevinç, H. (2021). Antik Yunan’da Siyasal Yapı. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 7(2), 209–223.
Sivrikaya, E. Z. (2024). “Adalet Mülkün Temelidir” Özdeyişinin Kökeni Üzerine. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 639–650.
Şahin, D. (2017). Roma Mitolojisi. Bursa: SD Yayınevi.
Şenel, A. (2002). Siyasal Düşünceler Tarihi (10. Baskı). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Türkoğlu, H. G. (2011). Roma Hukukunda Humanitas ile Maiestas Populi Romani Arasındaki Bağlantı. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 96, 229–268.
Ünalır, M. (2015). İbni Haldun ve Thomas Hobbes’un Siyaset Felsefesinde Devlet (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Elâzığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ünalır, M. (2021). İbn Haldun’a Göre Toplum ve Devlet. Din Sosyolojisi Araştırmaları, 1(1), 63–82.
Yıldırım, Z. (2023). Teokratik Devlet–Laik Devlet Bağlamında İbn-i Haldun’un Devlet Teorisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 75, 304–320.
Yıldız Turan, E. (2015). Türk İslam Düşünce Sisteminde İbn-i Haldun’un Devlet Nazariyesi. Atatürk İletişim Dergisi, 9, 197–204.
Yılmaz, M., & Akyüz, N. (2022). Kent olgusu ve kent-din ilişkisi üzerine sosyolojik bir değerlendirme. Journal of Analytic Divinity, 6(2), 9–34.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
