Demokratik Yönetim Tarzının Çalışan Performansına Etkisinde Örgüt Kültürünün Aracı Rolü ve Buna Yönelik Bir Araştırma
Özet Görüntüleme: 54
/ 
PDF İndirme: 11
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18653561Anahtar Kelimeler:
Yönetim, Çalışan Performansı, Örgüt Kültürü, Yönetime Katılma, Demokratik yönetimÖzet
Günümüzün dinamik ve rekabetçi iş dünyasında, işletmelerin sürdürülebilir başarı yakalaması, yönetim süreçlerine çalışanların ne ölçüde dâhil edildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Demokratik yönetim tarzı, karar alma süreçlerinde şeffaflığı, katılımı ve paylaşımcı liderliği esas alarak çalışan performansını etkileyen stratejik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Yöneticilerin sergilediği demokratik tutumlar, çalışanların potansiyellerini ortaya koymalarına zemin hazırlayarak verimliliği artırırken; baskıcı veya otokratik yaklaşımlar kurumsal performans kayıplarına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, örgüt kültürü, demokratik yönetim tarzı ile çalışan performansı arasındaki bu etkileşimde kritik bir aracı değişken olarak değerlendirilmektedir. Kurumsal değerler, normlar ve ortak inançlar bütünü olan örgüt kültürü, yönetimden gelen demokratik sinyallerin çalışanlar tarafından nasıl algılandığını ve davranışa nasıl dönüştürüldüğünü belirleyen temel çerçeveyi oluşturur. Bu çalışmanın temel amacı, demokratik yönetim tarzının çalışan performansı üzerindeki etkisini ve bu süreçte örgüt kültürünün üstlendiği aracı rolü derinlemesine analiz etmektir. İşletmelerin rekabet avantajı elde etmesi, insan kaynağının sadece fiziksel gücünden değil, entelektüel katılımından da yararlanmayı gerektirir. Ancak literatürde, yönetim tarzının performansa yansımasında kültürel dokunun oynadığı köprü görevi yeterince vurgulanmamıştır. Bu araştırma, demokratik yaklaşımların performansı artırma gücünün, mevcut örgütsel kültürle nasıl bir etkileşim içine girdiğini anlamayı hedeflemektedir. Araştırma yöntemi olarak anket tekniği tercih edilmiş ve farklı sektörlerden elde edilen veriler analiz edilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
Alvesson, M. (2000). Understanding Organizational Culture. Sage Publications.
Babayeva, S. (2022). Örgüt Kültürünün Örgütsel Sessizlik Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi.
Balal, B. F. (2022). Örgüt İklimi ve İletişim Becerilerinin İş Performansına Etkisi: Küçük İşletme Çalışanları Üzerine. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Rumeli Üniversitesi.
Baron, R. M. & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research – conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology.
Bilgin K. U. & Sevim, V. (2022). Kamu Personeli Bireysel Performans Değerlendirmesi: Ağırlıklı Performans Puanlama Modeli. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 42, 257-258.
Bolat, M. (2014). İşletmelerde demokratik yönetim anlayışının inovasyon ve firma performansı üzerine etkisi: İstanbul Avrupa yakası lojistik işletmeleri üzerine bir uygulama. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi.
Cameron, K.S. & Quinn, R.E. (2021). Örgüt Kültürü Örgütsel Tanı ve Değişim Rekabetçi Değerler Modeli, Çeviri, Murat Gürkan Gülcan, Necati Cemaloğlu, Pegem Akademi Yayıncılık.
Derin, R. (2016). Demokratik liderlik ve örgütsel sinizm ilişkisi: Balıkesir ili merkez ilçeleri örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi.
Doğruyürür, G. (2021). Örgütsel Stres ve İş Motivasyonunun İş Performansına Etkisi ve Bir Araştırma. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
Erkutlu, H.V. (2019). Örgütsel Psikolojiye Giriş, Akademisyen Kitabevi.
Ertaş, H. & Atalay, İ., (2016). Yerel Yönetimlerde Performans Yönetimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 12, 2.
Fidanoğlu, A. (2016). Otokratik ve demokratik liderlik tarzının lidere ve takıma olan güvene etkisi: Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’nde deneme modelli araştırma. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
Hofstede, G., Neuijen, B., Ohayv, D.D. & Sanders, G. (1990). Measuring Organizational Cultures: A Qualitative and Quantitative Study across Twenty Cases. Administrative Science Quarterly, 35, 286-316.
Güney, S. (2004). Açıklamalı Yönetim-Organizasyon ve Örgütsel Davranış Terimleri Sözlüğü. Siyasal Kitabevi.
Helvacı, A. (2002). The Importance Of Performance Appraisal in Performance Managament Process. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 35/1,156.
Işığıçok, E. (2008). Performans Ölçümü, Yönetimi ve İstatistiksel Analizi. Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 7, 5.
Karaca, Ö. F. (2017). Sağlık kuruluşlarında yöneticilerin otoriter ve demokratik liderlik davranışlarının çalışanların motivasyonu üzerindeki etkileri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Medipol Üniversitesi.
Kurian, G. T. (2013). The AMA Dictionary of Business and Management. American Management Association, 85.
Martin, J. & Siehl, C. (1983). Organizational Culture and Counterculture: An Uneasy Symbiosis. Organizational Dynamics, 12/2, 54.
Mullins, L. J. (2016). Management & Organisational Behaviour, 11th Edition. Pearson Education.
Özoral, S. C. (2010). Demokratik yönetim anlayışının işletmelerde motivasyon üzerine etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi.
Özturan, M. & Tuğsal, T. (2019). Yöneticilerin duygusal zekâ düzeylerinin demokratik-katılımcı ve tam serbesti tanıyan yönetim tarzları üzerindeki etkileri. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 11(2), 272–273.
Özyurt, E. (2022). Yönetici Değişikliğinin Çalışan Performansına Etkisinde Örgüt Kültürü, Örgütsel İletişim ve Örgütsel Bağlılığın Rolü. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Okan Üniversitesi.
Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40(3), 879-891.
Sezgin F. & Sönmez. E.(2017). Örgüt Kültürü ve İklimi, Örgütsel Davranış ve Yönetimi, Pegem Akademi, 2. Basım, Editör: Servet Özdemir ve Necati Cemaloğlu, Ankara,179.
Şimşek, A. (2014). Örgüt Kültürü: Kuramsal Bir Bakış. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi,1/1,19.
Deal, T. E. & Kennedy, A. A. (1982). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Addison-Wesley Publishing Company.
Uyargil, C. (1998). İnsan Kaynakları Yönetimi, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi Yayınları.
Uysal, Ş. (2015). Performans Yönetimi Sisteminin Tanımı, Tarihçesi, Amaç ve Temel Unsurlarına Genel Bir Bakış. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges). 5(2), 32-39.
Yetgin, M. A. (2020). Çalışanların Destekleyici Örgüt Kültürü Algıları Üzerine Bir Araştırma, Uluslararası Bankacılık ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Sayı 2, 20.
Yıldırım, M. (2023). Kamu Yönetiminde Amaçsallaşan Performans Düşüncesi: Literatürün Eleştirel Bir Çözümlemesi, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 78/2, 204.
Zorlu, K. (2009). İşletmelerin demokratik yönetim sürecinde karşılaştığı sorunlar ve bir uygulama. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Kırıkkale Üniversitesi
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
