Tesettürlü Kadınların Ötekiyle Karşılaşma Deneyimleri: Algı, Önyargı ve Kimlik İnşası Üzerine Nitel Bir Analiz

Özet

Arka Plan: Kimlik sabit ve özcü bir yapı olmaktan çok, toplumsal ilişkiler içinde kültürel etkilerle kurulan ve zamanla farklılaşan dinamik bir süreçtir. Tesettürlü kimliğin inşası, toplumsal değişim ve dönüşüme paralel bir hatta gerçekleşmektedir. 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tesettürlü kadınların ötekini algılama ve öteki tarafından algılanma süreçlerini inceleyerek bu deneyimlerin kimlik inşası üzerindeki etkisini anlamaktır.

Yöntem: Veriler söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. 20-35 yaş aralığında altı tesettürlü kadınla derinlemesine görüşme yapılmıştır.

Bulgular: Katılımcı deneyimleri beş temel eksende yoğunlaşmaktadır: Karşılıklı önyargı, ötekinin bakışı ve yargılanma, yabancılık ve aidiyet, içselleştirilmiş önyargı ve öz-denetim, habitusun yarılması, kimliğin sorgulanması ve dönüşümü.

Sonuç: Araştırma, tesettürlü kimlikle tesettürlü olmayan kimlik arasındaki önyargının tek yönlü değil karşılıklı olarak üretildiğini ortaya koymuştur. Tesettür, kimliğin göstergesi olarak bireyi sürekli bir değerlendirilme alanına yerleştirmiştir. Farklı sosyal ortamlardaki aidiyet ve yabancılık deneyimleri kimlik algısını etkilemektedir. Araştırmada, bireylerin başkalarının bakışını içselleştirerek öz-denetim mekanizmaları geliştirdiği gözlenmiştir. Kimliğin, deneyim ve etkileşimler doğrultusunda sürekli yeniden kurulan ve sabitlenemeyen bir süreç olduğu doğrulanmıştır. Bu çalışma, tesettürlü kadınların kimlik inşasının toplumsal etkileşimler, algı süreçleri ve önyargılar sarmalında gerçekleşen dinamik bir yapı olduğunu göstermektedir.