Sergei Prokofiev’in Yaşamı, Dönem Özellikleri, Müzikal Dili ve Peter ve Kurt Eseri Üzerine Bir İnceleme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20521492Anahtar Kelimeler:
Sergei Prokofiev, Peter ve Kurt, Sovyet Müziği, Müzikal Dil, Programlı MüzikÖzet
Sergei Sergeyevich Prokofiev (1891-1953), 20. yüzyıl müziğinde klasik biçim anlayışı ile modern armonik ve ritmik arayışları aynı estetik yapı içinde birleştirebilen özgün bestecilerden biridir. Bestecinin yaşamı, Çarlık Rusyası’nın son döneminden Sovyetler Birliği’nin yoğun ideolojik sanat ortamına uzanan geniş bir tarihsel bağlamda şekillenmiştir. Bu nedenle Prokofiev’in müzikal dili yalnızca teknik özellikleriyle değil, yaşadığı dönemin kültürel, politik ve estetik koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu çalışma, Prokofiev’in yaşam çizgisini, Sovyet döneminin sanat politikalarıyla kurduğu ilişkiyi, müzikal dilinin temel özelliklerini ve Peter ve Kurt eserinin pedagojik-anlatısal niteliğini literatür temelli bir yaklaşımla incelemektedir. Çalışmada bestecinin klasik gelenekle ilişkisi, “yeni yalınlık” arayışı, kromatik armoni anlayışı, ritmik hareketliliği, lirik anlatımı, grotesk ve ironik karakteri ile orkestrasyon düşüncesi ele alınmıştır. Ayrıca Peter ve Kurt, programlı müzik, leitmotif kullanımı, karakter-çalgı eşleştirmeleri ve çocuk dinleyiciye yönelik işitsel yönlendirme bakımından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Prokofiev’in müziğinde geleneksel biçimlerin terk edilmediği, aksine modern ses dünyası ve dramatik anlatım olanaklarıyla yeniden yorumlandığı görülmektedir. Peter ve Kurt ise bu bütünsel estetiğin çocuk odaklı, anlaşılır fakat bestecilik bakımından son derece bilinçli bir örneği olarak öne çıkmaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Bass, R. (1988). Prokofiev’s technique of chromatic displacement. Music Analysis, 7(2), 197-214. https://doi.org/10.2307/854056
Berman, B. (2008). Prokofiev’s piano sonatas: A guide for the listener and the performer. Yale University Press.
Bradshaw, M. L. (2018). Prokofiev’s new simplicity and expressive form [Doctoral dissertation, The University of Queensland]. UQ eSpace. https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:d213828
Bribitzer-Stull, M. (2015). Understanding the leitmotif: From Wagner to Hollywood film music. Cambridge University Press.
De Kock, E. (2015). Sergey Prokofiev’s Peter and the Wolf through an intermedial lens. Mousaion: South African Journal of Information Studies, 33(2), 140-154. https://doi.org/10.25159/0027-2639/173
Frolova-Walker, M. (2016). Stalin’s music prize: Soviet culture and politics. Yale University Press.
Harley, K. (2014). Harmonic function in the music of Sergei Prokofiev [Doctoral dissertation, University of Toronto]. TSpace. https://hdl.handle.net/1807/68119
Heetderks, D. J. (2013). Semitonal succession-classes in Prokofiev’s music and their influence on diatonic voice-leading backgrounds in the Op. 94 Scherzo. Intégral, 27, 159-212.
Hingtgen, C. M. (1999). The tragedy of Sergei Prokofiev. Seminars in Neurology, 19(Suppl. 1), 59-61. https://doi.org/10.1055/s-2008-1040826
Kregor, J. (2015). Program music. Cambridge University Press.
Morrison, S. (2009). The people’s artist: Prokofiev’s Soviet years. Oxford University Press.
Nice, D. (2003). Prokofiev: From Russia to the West, 1891-1935. Yale University Press.
Rifkin, D. (2004). A theory of motives for Prokofiev’s music. Music Theory Spectrum, 26(2), 265-290. https://doi.org/10.1525/mts.2004.26.2.265
Robinson, H. (2002). Sergei Prokofiev: A biography. Northeastern University Press.
Schwarz, B. (1983). Music and musical life in Soviet Russia: Enlarged edition, 1917-1981. Indiana University Press.
Shlifstein, S. (Ed.). (2000). Sergei Prokofiev: Autobiography, articles, reminiscences. University Press of the Pacific.
Soykan, M. B. (2023). Sergey Prokofyev’in Op. 67 Peter ve Kurt adlı eserinin besteleme teknikleri yönünden incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
Taruskin, R. (1997). Defining Russia musically: Historical and hermeneutical essays. Princeton University Press.
Tuncay, A. (2019). Sergei Prokofiev Sarcasmes Op. 17’nin piyano tekniği açısından incelenmesi. Eurasian Journal of Music and Dance, 15, 135-144. https://doi.org/10.31722/ejmd.668535
Uzunonat, E. N. (2023). İkinci Dünya Savaşı’nın Sovyet Klasik Müziği’ne etkileri. Konservatoryum, 10(1), 161-179. https://doi.org/10.26650/CONS2023-1293857
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
