Eski Hükümlü Kadınların Suç Motivasyonlarının ve Tahliye Sonrası Sosyal Yaşantılarındaki Sorunların İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20546011Anahtar Kelimeler:
Suç, Kadın Suçluluğu, Suç Motivasyonu, Eski Hükümlü Kadınlar, Tahliye Sonrası SorunlarÖzet
Suç, yasalarca yasaklanmış bir davranışın gerçekleştirilmesidir. Suçlu, suç davranışını gerçekleştiren kişidir. Kadın suçluluğu ise suç işlemiş kadının cezai yaptırım sürecidir. Bu araştırmanın temel amacı, eski hükümlü kadınların suç işleme nedenlerini öğrenmek, suç motivasyonları hakkında bilgi edinmek ve cezaevi tahliyesi sonrasında sosyal yaşantılarında karşılaştıkları sorunları görünür kılmak, sorunlarla ilişkili ihtiyaçları giderebilecek hizmetler ve mevcut sosyal hizmet uygulamalarının değerlendirilmesidir. Verilerin analizinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. İçerik analiz sürecinde tema ve alt kategorilerin geliştirilmesinde yapay zekâ aracından (Gemini Pro) destek alınmıştır. Yapılan analiz sonucunda 2 tema ve 7 alt kategori oluşmuştur. Araştırmada 20 katılımcı yer almıştır. Eskişehir ili Odunpazarı, Tepebaşı ve Sivrihisar ilçelerinde yaşayan 18-65 yaş arası 20 eski hükümlü kadın ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda kadın suçluluğunun ekonomik yetersizlik, madde bağımlılığı, cinsel taciz ve sistematik şiddet döngüsü gibi nedenlerden kaynaklandığını saptanmıştır. Kadınların suç işleme anına dair dinamiklerin her zaman planlı bir sürece dayanmadığını, anlık duygusal kırılmalar veya öngörülemeyecek ihmallerle şekillenebildiğini saptanmıştır. Kadınların cezaevi tahliyesi sonrası yaşantılarında; toplumsal damgalanma, istihdam engelleri ve sosyal destek eksikliği nedeniyle fiziksel bir hapishaneden tahliye olup duygusal bir hapishaneye hapsolduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada eski hükümlü kadınların topluma yeniden kazandırılması sadece cezai yaptırımların yeterli olmadığı ve hak temelli sosyal hizmet müdahalelerinin gerekliliği vurgulanmıştır.
İndirmeler
Referanslar
Akgün, R. (2012). Kadın Hükümlülerin Ceza İnfaz Kurumlarında Yaşadıkları Sorunlar ve Başa Çıkma Tarzlarının Belirlenmesi: Eskişehir Çifteler Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Örneği. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
Akgün, R. (2017). Adam Öldüren Kadınları Suça Götüren Nedenler ve Cezaevi Sürecinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi.
Akgün, R., Kardeş, T. Y., Çifci, E. G. (2019). Kadın Mahkûmların Sosyodemografik Özelliklerine Göre Problem Çözme Becerisinin İncelenmesi Üzerine Bir Çalışma. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 0(39), 109-128.
Aktürk, A. (2008). Ceza Davalarına Yansımış Kadın Kaynaklı Şiddetin Hukuksal ve Adli Tıbbi Boyutu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul.
Bal, H. (2016). Suç Sosyolojisi. Sentez.
Canay, A.D. (2004). Kadın Suçluluğu Feminist Bakış Açısından Kavramsal Bir İnceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Creswell, J. W. (2020). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni, (Çev. Ed: Bütün, M. & Demir, S.B.). 5. Baskı, Siyasal Kitabevi.
Dudley, J. R. (2000). Confronting Stigma within the Services System. Social Work, 449-455.
Eliason, M. J. (2006). Are Therapeutic Communities Therapeutic For Women? Substance Abuse Treatment, Prevention, And Policy, 1(1), 3.
Ermoshkina, P. V. (2012). Family Impact Analysis of the Second Chance Act of 2007 (Master's thesis, Miami University).
Felitti, V. J., Anda, R. F., Nordenberg, D., Williamson, D. F., Spitz, A. M., Edwards, V., ... Ve Marks, J. S. (1998). Relationship Of Childhood Abuse And Household Dysfunction To Many Of The Leading Causes Of Death İn Adults. American Journal Of Preventive Medicine, 14(4), 245–258.
Frye, S., ve Dawe, S. (2008). Needs and Experiences of Mothers During and After Incarceration: A Rapid Review and Thematic Synthesis. Journal of Criminal Justice, 36(2), 185-196.
Greenfeld, L. A., & Snell, T. L. (1999). Women offenders. US Department of Justice, Office of Justice Programs, Bureau of Justice Statistics.
Gümüş Ersen, H. (2010). Suç İşlemiş Kadınların Sosyodemografik Özellikleri, Anne-Baba Tutumları ve Öfke İfade Biçimlerinin Değerlendirilmesi. Psikiyatri Uzmanlık Tezi, Sağlık Bakanlığı Bakırköy Prof.Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 7.Psikiyatri Kliniği.
İçli, T. (2013). Kadın Suçluluğu, Seçkin Yayıncılık.
İlbars, Z. (2007). Suç Antropolojisi: Kadın ve Suç. AÜDTCF Antropoloji Dergisi, (22), 1.
Lloyd, A. (1995). Doubly Deviant, Doubly Damned: Society’s Treatment Of Violent Women, Pp.36-108 London: Penguin Boks.
Moorman K.C. (2025). Formerly İncarcerated Women and Reentry: Updated Trends, Challenges, and Recommendations for Policy and Research.
Nazlıdır, M. (2010) Kasten Adam Öldürme ve Teşebbüs Suçlularında Psikososyal Özelliklerin İncelenmesi: Suç Analizi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
O'Brien, P. (2001). Making it in the free world: Women in transition from prison.
Paçacı, A. (2025). Toplumsal Baskıların Kadın Suçluluğu ile İlişkisi: Yalnız Büyümüş Kadınlar Üzerine Nitel Bir Değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi.
Peacock, M. (2008). Women 4 Work: Integrating Female Ex-Prisoners İnto The Workforce. Melbourne Citymission, Melbourne, Australia.
Prost, S. G., Golder, S., Higgins, G. E., Pettus-Davis, C., Renn, T., Edmond, T., ve Logan, T. K. (2022). Correlates of post-traumatic stress among victimized women on probation and parole. Probation Journal, 69(1), 45–65.
Saruç, S. (2013). Kadın Hükümlüler: Cezaevi Yaşantısı ve Tahliye Sonrası Gereksinimler (Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Hizmet Anabilim Dalı). Hacettepe Üniversitesi.
Sönmez, H. (2021). Eski Tutuklu ve Eski Hükümlülerin Cezaevindeki Gündelik Hayat Deneyimleri. Master's Thesis, Necmettin Erbakan University, Turkey.
Şimşek, S. (2017). Social Adaptation Processes After Discharge Of Women'S Provisions. Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal, Eurasian Academy Of Sciences, Vol. 15(15), Pages 42-75.
Şimşek, S. (2025). Sosyal Dışlanma Açısından Kadın Suçluluğu (İstanbul Örneği). Doktora Tezi. Yalova Üniversitesi.
Ülken, H. Z. (1969). Sosyoloji Sözlüğü. Milli Eğitim.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
