Dini Şifacılık Pratiklerinin Toplumsal Dinamikleri Bağlamında Sosyolojik Bir Araştırma: Ağrı Örneği

Özet

Bu çalışma, Ağrı ili merkezinde dini şifacılık yönelimlerinin hangi dini temellere dayandığını analiz etmek, bu yönelimlerin toplumsal düzlemde nasıl karşılık bulduğunu belirlemek ve genel olarak dini şifacılık pratiklerinin toplumsal dinamiklerini sosyolojik bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Çalışma nitel yönteme dayalı mülakat tekniği ile elde edilen verilerden oluşmaktadır. Çalışmanın kuramı fenomenolojidir. Fenomenolojik bir yaklaşımla araştırmaya katılan katılımcıların dini şifacılık ile ilgili deneyimleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma bulguları, dini şifacılık mesleğinin veya uzmanlığının tercih edilmesinde aile, eğitim, toplumsal çevre, sorumluluk bilinci ve yardım etme isteği gibi faktörlerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Dini şifacılık sadece öğrenilmiş bir beceri değil, aynı zamanda manevi bir görev ve ilahî bir lütuf olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Dini şifacıların bilgi ve uygulama kaynaklarının başında Kur’an-ı Kerim, hadisler ve sünnet-i nebeviyye gelmektedir. Bunun yanı sıra aile büyükleri, yerel dini otoriteler, medreseler ve geleneksel dini tecrübeler de önemli referanslar arasında yer almaktadır. Bu kaynaklardan hareketle geliştirilen yöntemler aracılığıyla manevi ve ruhsal rahatsızlıklara çözüm üretilmeye çalışıldığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, dini şifacılık ile modern tıbbın birbirini dışlayan değil, aksine tamamlayıcı bir ilişki içinde değerlendirildiğini göstermektedir. Bunun yanında dini şifacılık pratiği kişisel güç iddiasına değil, Allah’a dayanma, vesile olma ve ilahî iradeye teslimiyet anlayışına dayanmaktadır. Şifanın nihai kaynağının Allah olduğu inancı bu pratiğin temelini oluşturmaktadır.