İktisadi Davranışların Psikolojik Temelleri: Davranışsal İktisat


Özet Görüntüleme: 285 / PDF İndirme: 126

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.10056060

Anahtar Kelimeler:

Davranışsal İktisat, Psikoloji, Ekonomi

Özet

İktisat bilimi, ekonomide karşı karşıya kalınan sorunların çözüm aşamasında uzun bir süre matematikten faydalanmıştır. Bu süreç iktisadın diğer bilimlerle ilişkili bir yapı içerisinde olmasına engel olmuştur. Geçmişten günümüze kadar gelen süreç incelendiğinde ekonomideki olguların ölç ülebilir ve sınanabilir nitelikte olması sebebiyle birçok iktisadi teorisyen matematiksel formülasyonları kullanmıştır. Fakat bazı iktisatçılar, iktisadın insan ile birebir ilişkili olduğunu ortaya koyarak, insan faktörlü bir sosyal bir bilim olduğunu savunmaktadırlar. Bu yüzden insan davranışlarının karmaşık ve öngörülemez olması ekonomi teorilerinin gözden geçirilmesini zorunlu hale getirmiştir.  Çünkü davranışlar kişiden kişiye göre değişiklik gösterir ve her insanın kendine özgü birer eylemdir. 

Bu olgu ekonomik durumlarım sadece matematiksel yöntemlerle yapılamayacağını ortaya çıkarmış ve psikolojinin de bu olgu içerisinde yer alması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, insanların tutumlarını matematiksel verilerle ispatlamaya çalışan geleneksel ekonominin aksine, bireylerin psikolojilerini ve sosyolojik durumlarını analiz yöntemiyle değerlendiren ‘davranışsal iktisat’ iktisatçıların genellemelerini değiştirerek farklı açılardan yaklaşabilmelerini                 sağlamıştır. Bu noktada davranışsal iktisat insanların ekonomik davranışlarda psikolojik unsurları da dahil ederek iktisat bilimine katkı sağlamayı amaçlamıştır. Psikoloji ve iktisatı biraraya getiren davranışsal iktisadın incelendiği bu çalışmada amaç, literatürde yer alan örneklerden yola çıkılarak davranışsal iktisadın ortaya çıkışı ve gelişmeleri hakkında bilgiler vermek, insanların iktisadi karar verme sürecinde nasıl davrandığını, psikolojik unsurları göz önüne alarak göstermektir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

Akerlof, G. A. & Kranton R. E. (2000). Economics and Identity. The Quarterly Journal of Economics, CXV:3, 715-753. https://doi.org/10.1162/003355300554881

Aktan C. & Yavuzaslan C. (2020). Davranışsal İktisat: Bireylerin İktisadi Karar Ve Tercihlerinde Zihinsel, Duygusal Ve Psikolojik Faktörlerin Analizi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(12), 100-120.

Akyıldız, H. (2006). Freud’çu Liberal ve Marksist Kişilik Kuramlarının Türevi Olarak Toplum, İktisat ve Siyaset Teorileri. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 11, 1-23.

Angner, E. & Loewenstein G. (2006). Behavioral Economics. http://sds.hss.cmu.edu/media/pdfs/ loewenstein/BehavioralEconomics.pdf.

Bakırcı F., Sarıkaya M. & Bayraktar A. (2021). Bireysel Kararların Davranışsal İktisat Açısından Değerlendirilmesi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1223-124.

Basılgan, M. (2008). İktisadi Psikoloji: Teori ve İhracatçı Müteşebbis Karar Profili Üzerinde Bir Uygulama. [Yayınlanmış Doktora Tezi]. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Buğra, A. (1995). İktisatçılar ve İnsanlar. İletişim Yayınları.

Camerer, C., Rabin M. & Lowenstein, G. (Eds.). (2004). Behavioral Economics: Past, Present, Future. Advances in Behavioral Economics. Princeton, NJ: Princeton University Press. 3-51.

Can, Y. (2012). İktisatta Psikolojik İnsan Faktörü: Davranışsal İktisat. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 4(2), 91-98.

Earl, P. E. (2005). Economics and Psychology in the Twenty‐Century. Cambridge Journal of Economics 29(6), 909‐926. DOI: 10.1093/cje/bei077

Eser, R., & Toıgonbaeva, D. (2011). Psikoloji ve İktisadın Bileşimi Olarak Davranışsal İktisat. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 287-321.

Frantz, R. (2019). The Beginnings of Behavioral Economics: Katona, Simon, and Leibenstein’s X-efficiency Theory. Academic Press.

Güneş İ. (2021). İktisat Ve Psikoloji İlişkisi: Davranışsal İktisat. International Journal of Disciplines Economics & Administrative Sciences Studies, 7(30), 450-455. http://dx.doi.org/10.26728/ideas.433

Hattwick, R. E. (1989). Behavioral Economics: An Overview. Journal of Business and Psychology, 4:2, 141-154. https://doi.org/10.1007/BF01016437

Matsuyama, N. (2009). Relativity of Alfred Marshall’s Psychological Research and Economics. http://room409‐1.ih.otaru‐uc.ac.jp/~yss2009/papers/Matsuyama% 2020090325.pdf.

Küçüksucu M., Konya S. & Karaçor Z. (2017). Davranışsal İktisat Ekseninde İktisatta Psikolojik Arka Plan, 2nd. Internatıonal Congress on Politikal, Economic and social Studies.

Ruben, E. B. (2013). İktisadın Unuttuğu İnsan. Bağlam Yayıncılık.

Ruben, E. & Dumludağ, D. (2015). Davranışsal İktisadın Gelişimi. İktisat ve Toplum Dergisi, (58), 4-9.

Otto, A. M. C. (2009). The Economic Psychology of Adolescent Saving. [Yayınlanmış doktora tezi]. University of Exeter.

Önder, İ. (2015). İktisat ve Psikoloji. İktisat ve Toplum, (58), 34-38.

Scitovsky, T. (1973). A New Approach to the Theory of Consumer Behavior. The American Economist, 2(17), 29-32. http://www.jstor.org/stable/1828835

Simon, H. A. (1955). A Behavioral Model of Rational Choice. The Quartely Journal of Economics, 110-113. https://www.jstor.org/stable/1884852

Soydal, H. (2010). Yeni ekonomi: Kuantum-Nöroekonomi. Palet Yayınları.

Şen S. & İncekara B. (2012). İktisat Ve Psikoloji Etkileşiminde Davranışsal İktisat. Hukuk Ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 4(1), 235-244.

Şimşek H. & Kurt M. (2019). Tüketici Davranışlarının Davranışsal İktisat Açısından Değerlendirilmesi. Internatıonal Balkan University, 5 (14), 215-222. DOI: 10.29228/TurkishStudies.23032

Thaler, R. H. & Camerer, C. (1995). Anomalies: Ultimatums, Dictators and Manners. The Journal of Economic Perspective, 2(9), 210. DOI: 10.1257/jep.9.2.209

Ünsal, E. (2010). Mikro İktisat, (8. Baskı), İmaj Yayınevi.

İndir

Yayınlanmış

2023-10-29

Nasıl Atıf Yapılır

Çetin, E. (2023). İktisadi Davranışların Psikolojik Temelleri: Davranışsal İktisat. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 7(29 Ekim 100. Yıl Özel Sayısı), 156–161. https://doi.org/10.5281/zenodo.10056060