Mahremiyet ve Kamusallık Kesişiminde Bir Geçiş: Pencere
![](/public/ojsicons/gor.png)
![](/public/ojsicons/pdf.png)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.10431660Anahtar Kelimeler:
mahremiyet, kamusallık, pencere, iç mekanÖzet
Çalışmada temel olarak mahremiyet kavramı ele alınmıştır. Kavramın farklı yaklaşımlar doğrultusunda yapılmış farklı anlamları derlenmiştir. Yine benzer şekilde kavramın tanımındaki farklılıkların kültüre ve çağa bağlı olarak gösterdiği ayrılıklar üzerinde durulmuştur. Kişisel alan ve kişisel mesafe gibi kavramların ortaya çıkışıyla mahremiyet algısının değişimine değinilmiştir. Çalışmanın devamında mahremiyetin iç mekanlarda fiziksel olarak sağlanmasında etken olan pencere ögesi ele alınmıştır. Bir yapı öğesi olarak görevi iç mekânın yeterli düzeyde hava ve ışık almasına yardımcı olmak olan bu elemanın mahremiyet kavramı ile bir araya gelmesiyle konumu ve anlamı üzerinde durulmuştur. Fotoğraf ve film üretimindeki teknolojilerin değişimi izlenen-izleyen ilişkisinde yarattığı rol karmaşasına değinilmiştir. Konuyla ilgili sinema ve enstalasyon çalışmalarından örnekler sunulmuştur. Özellikle Le Corbusier ve Adolf Loos gibi modernist mimarların mahremiyete bakış açıları üzerinden pencere olgusu irdelenmiştir. Çalışmada, mahremiyet kavramı, iç mekânlarda mahremiyet-pencere ilişkisi üzerinden kişisel mahremiyet ve kamusallık üzerine incelemelerde bulunulmuş, iç-dış ilişkileri doğrultusunda mahremiyetin denetiminde pencerenin rolü irdelenmiştir. Modernizmle birlikte kitle iletişim araçlarındaki değişimin hayat tarzlarımızı ve kaçınılmaz olarak üretim ve tüketim alışkanlıklarımızı dönüştürmüştür. Pencerenin hangi tarafında ve izleyen-izlenen tercihinin ne kadar bilinçli ya da istemdışı gerçekleşebildiği üstünde durulmuştur. Mahremiyet kavramının dönüşüm içinde olduğu ve koşullara göre yeniden ve yeniden tanımlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Modern mimaride pencere ve mahremiyet ilişkisinin değişimine değinilerek güncel teknolojilerin mahremiyet algımız üzerine etkilerine dair bir tartışma sunulmuştur.
İndirmeler
Referanslar
Aeschbacher, P. Pombo, F. (2013). Impossible totality and domesticity: Designed interiors as monsters. IDEA. https://doi.org/10.37113/ideaj.v0i0.77
Altman, I. (1976). A Conceptual analysis. Environment and Behavior, 8(1), 7–29. https://doi:10.1177/ 001391657600800102
Bell, P.A., Greene, T.C., Fisher, J.D. and Baum, A. (2001). Environmental psychology. (Ed. 5.) Harcourt College Publishers.
Colomina, B. (2011). Mahremiyet ve kamusallık. Metis Yayınları.
Diler, R. (2014). Mahremiyet eğitimi ve önemi. Gaziosmapaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2(1): 69-98.
Ducamhp, M. (1920). Fresh Widow. The Museum of Modern Art, New York, NY, United States.
Ersoy, Z. (2001). Konut, ev ve zaman, Domus, (13),24-29.
Francalanci, E. L. (2012). Nesnelerin estetiği. Dost Kitabevi Yayınları.
Gay, P. (2017). Modernizm. Everest Yayınları.
Gifford, R. (2007). Environmental psychology: Principles and practice. Optimal Books.
Giddens, A. (2010). Mahremiyetin dönüşümü. Ayrıntı Yayınları.
Göregenli, M. (2015). Çevre psikolojisi; İnsan ve mekân ilişkileri. (3. Basım) İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Hall, E.T. (1982). Hidden Dimension.(Ed.4). Anchor Books.
Hediger, H. (1950). Wild animals in captivity. Butterworths Scientific Publication.
Hurdley, R. (2021). Hidden History of Window [Audio Podcast]. BBC Radio 4. https://www.bbc.co.uk/programmes/m001009h
Le Corbusier, (1987). The city of to-morrow and its planning. Dover Pub. Inc.
Le Corbusier, (2015). Bir mimarlığa doğru. (9. Basım). Yapı Kredi Yayınları.
Loos, A. (1928). Müller Evi. Prag, Çekya. https://socks-studio.com/2014/03/03/i-do-not-draw-plans-facades-or-sections-adolf-loos-and-the-villa-muller/
Rohe, L. M. (1951). The franswort house. Plano. https://en.wikipedia.org/wiki/Farnsworth_House
Sommer, R. (1959). Studies in personal space. Sociometry, 22(3), 247–260. https://doi.org/ 10.2307/2785668
Sennet, R. (2013). Kamusal insanın çöküşü. Ayrıntı Yayınları.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Premium e-Journal of Social Science (PEJOSS)
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.